home

tekst

geluid

links

Apex[1]


 

 

                            dit is geen stad maar de vonk van een stad

                      het punt komt dat je onschuld er genoeg van heeft

     je stappen zijn de maat van het oerwoud ontgroeid

                                                                           splijt de vrucht die je onthouden is

                                                                           met een houw het klokhuis

                                                                           een vlam lekt uit, de tijd tikt aan en

                  met handen als fakkels, een engel op vlerken van vuur

                                   trek je spiralen van lichterlaaie

                                 je adelaarssnater slaat de schaal van de dag

  aan scherven van dagen

 

                            dit is geen stad maar de adem van een stad

                      een hand van vuur veegt de wereld voor je open

     een vel van witte as waarop je schrijven kunt

                                                                           broekenman, godenzoon, duikelaar

                                                                           ten afscheid geven de

                                                                           dieren je namen voor onderweg

                  laat hen de dingen maar nemen zoals ze ze vinden

                                   jij vormt de dingen naar je eigen beeld

                                 loop tot de nacht, strek je uit in het open veld

  met de droom van een stad

 

                            dit is geen stad maar de gil van een stad

                      je huig heeft, op wat je prevelt tijdens je slaap

     zijn morsetekens in slierten nevel geponst

                                                                           gonzende linten zingen tegen

                                                                           de helling omhoog en

                                                                           rollen zich langs de kam tot korven

                  betonnen muren, de deuren en ramen gerangschikt

                                   naar de puls van je stem, stollen in het

                                 vroege zonlicht, krijtwit als een strijdkreet, tot de

  omwalling van een stad

 

                            dit is geen stad maar het ei van een stad

                      een kreet breekt vrij door de groenkoperen vliezen

     waar je afdaalt ontsluit de poort haar liezen en

                                                                           een gulle stroom van levend water

                                                                           die de muren lest biedt

                                                                           je zijn schouder als zegewagen

                  op de paleistrappen zingen kanonnen je namen

                                   voor je nieuwe leven toe, leeuwenwelp

                                 brekebeentje, roos van saron, wonderbare

  raadsman, stedendwinger

 

                            dit is geen stad maar de zucht van een stad

                      je tong slangt een corso door de propyleeën

     haar boulevards spreiden hun marmeren benen

                                                                           zie, een koor van majorettes en

                                                                           communards paradeert

                                                                           tussen huizen als orchideeën

                  tot bloei geprikkeld op de tast van je papillen, de

                                   smaak van neon, gekonfijte vruchten

                                 licht op in haar buikholte, een crypte die bidt

  voor de vlam van een stad

 

                            dit is geen stad maar de code van een stad

                      over het toetsenbord van de buitenwijken

     tikken je vier apentengels de toekomst in

                                                                           wissels slaan om, aan de beharing

                                                                           van je staart heeft zich de

                                                                           ronding van haar oude bestanden

                  gekarteld, slijpsteen wordt tandrad, over de randen van

                                   haar harde schijf schokschoudert een trein zich

                                 in beweging en kantelt de flowchart binnen

  van de stad haar bloedbaan

 

                            dit is geen stad maar de stoom van een stad

                      op de fundering van je bekken slingert zich

     je verchroomde wervelkolom het want in van

                                                                           de avondlucht, je ribben werpen

                                                                           hun ankerkettingen

                                                                           uit, en knellen een wolk tegen haar

                  aan, zodat koelwater gutst door haar maag, een bouwput, waar

                                   op de aambeelden van je achterdocht

                                 je gemuilkorfde slaven de mallen smeden

  voor het licht van een stad

 

                            dit is geen stad maar het brons van een stad

                      het schimmenspel van haar gesteven passanten

     vibreert op de rug van je hand, en je linnen

                                                                           vingers slaan de schellen van naar hun

                                                                           toon gekleurde auto's

                                                                           aan over het bourdonzingen van

                  haar metrobuizen, een trolleybus tinkelt onder je

                                   verhemelte langs je hersenleiding

                                 omhoog en triggert met zijn vonk je gewrichten

  tot de dans van een stad

 

                            dit is geen stad maar de stront van een stad

                      barakken kantelen tot wolkenkrabbers waar

     je gebochelde drakenkam de aarde klieft

                                                                           en een tong van rood staal lepelt de

                                                                           gesmolten grond over

                                                                           je kinnebak, voort rochelt ze van

                  ketel naar ketel door je ingewand en spettert als

                                   asfalt uit je vuurvast geschubde aars

                                 tevoorschijn, je hammen walsen het wegdek tot

  de spiegel van een stad

 

                            dit is geen stad maar de woede van een stad

                      je oogbal, kwispelstaartje hitsig in de rug

     stuitert hoog door de flipperkastlagers van de

                                                                           warenhuizen, het spervuur van zijn

                                                                           blikken maait de op je

                                                                           bloed beluste verkoopsirenes

                  neer en hij hikt de prijzen weg in zijn rinkelende vaart

                                   extra levens bij de servicecorner

                                 dood het hondje cerberus en ga door naar de

  stad haar bonuslevel

 

                            dit is geen stad maar het zweet van een stad

                      misschien begrijpt de zon van spiegelglas je wel

     je longen, betonnen pylonen, zes vadem

                                                                           diep in de hartslag van haar riool

                                                                           richten je strottenhoofd

                                                                           tot periscoop, er staat een lichtmast

                  op je adem, het ritme van je lach stuwt lymfe uit

                                   de afvoerputten omhoog, gebronsde

                                 ruiten slaan vierkant uit hun sponning een stad in

  scherven op het trottoir

 

                            dit is geen stad maar de roes van een stad

                      een hijskraan steekt door je oksel de skyline in

     je hand grijpt naar houvast, maar hij tilt je, een van

                                                                           zijn sokkel getrokken kolos, over

                                                                           je manke stappen heen

                                                                           de huizenblokken schuiven een wig

                  door de achterbuurten, een heerbaan voor je wankeling

                                   rechtop staat je geslacht in de steigers

                                 rondom je middel, je hoofd brandt als een kogel

  in het oog van een stad

 

                            dit is geen stad maar de doem van een stad

                      vanaf de wolken steekt je debiele broertje

     zijn zeven ezelgemuilde bazuinen af

                                                                           en twee sterren jubelen uit je

                                                                           droomgat, de ene heet

                                                                           alsem en schiet zijn zaad als zwavel

                  door het water, de andere is zijn naam vergeten

                                   hij boort zich de onderwereld binnen

                                 bij haar navel en schatert een steekvlam door de

  gassen van een stad

                 

                            dit is geen stad maar de straf van een stad

                      haar rokende darmen slaan hun putten open

     en op de mirages van een vuurstorm beklimt

                                                                           een vlucht opwindsprinkhanen het zwerk

                                                                           hun aangezicht is dat

                                                                           van zestienjarige punkmeisjes

                  en ze dragen tartaarse helmen met ekstervleugels

                                   hun tanden zijn beitels, hun reet is de

                                 reet van een mantelbaviaan en hun buik toont

  het brandmerk van een stad

 

                            dit is geen stad maar de kaalslag van een stad

                      achter hen komen de hete teer lekkende

     raven, die hun huiver met zilveren bekken

                                                                           door de massa scheren, zij bijten

                                                                           ieder het rechteroor

                                                                           af, de gevels die ooit bloeiden in

                  arabesken en papyruspilaren staren nu

                                   onder aangevreten oogleden de

                                 straat in, gekruisigd aan verwelkte rozetten

  hangt de bloem van de stad

 

                            dit is geen stad maar de balsem van een stad

                      dan kom jij, een eeuwenoude krokodil, uit

     de poel van afwaswater en weduwnaarsdril

                                                                           overeind, de rook- en vuurkolom

                                                                           baant weer je pad, op je

                                                                           omzwachtelde abdissenpoten

                  waggel je door haar diaspora en je lispelt de

                                   verlegen namen van medelij­den

                                 wezenmoeder, zigeunerhoer, vrouw van zeven

  smarten, eeuwige stad

 

                            dit is geen stad maar de weerwil van een stad

                      zij trekt het vuur aan de manen over haar rug

     en prangt het aan haar geronnen grizzlylurven

                                                                           haar bakstenen huid hardt zij tot een

                                                                           pantser van basalt en

                                                                           haar stalen balken smeedt zij langs de

                  bogen van haar begeerte, zij zijgt niet zij rijst en zwelt

                                   als de zeppelin, zij barst niet zij trilt

                                 balt de vlammen in haar baarmoeder samen tot

  de opstand van een stad

 

                            dit is geen stad maar de glorie van een stad

                      twaalf poorten stoten hun tiara's ten hemel

     steil hun voorhoofd, bleek hun bot, onverbiddelijk

                                                                           hun kaak, langs vijf kanten ontrollen

                                                                           haar muren hun fronsen

                                                                           zij heeft de grond niet nodig dat die

                  haar steunt want zij zit op een tapijt van stierenhuiden

                                   zij heeft de lucht niet nodig dat die haar

                                 dekt want zij troont onder een baldakijn van zink

  zij is zichzelf een stad

 

[1]  Ik ben in 1994 aan Apex begonnen, met een regel die ik overhad uit een ander gedicht: ‘Er staat een lichtmast op je adem’. Het gedicht groeide al snel uit tot 5 of 6 strofen (de strofen die nu ongeveer in het midden zitten) maar daarna wist ik niet meer wat ik ermee aanmoest. Het heeft een jaar of drie liggen wachten. Toen ik in 1997 in Philadelphia was heb ik het opgepakt en de plannen om er een begin en einde aan te maken doorgezet. Het is voor het eerst gepubliceerd in mijn bundel Pilonder, hoewel het een voorpublicatie had moeten worden in Parmentier, maar die publicatie werd enkele malen uitgesteld. Uiteindelijk kwam het in jaargang 9 nr. 2, 1999.